การใช้งานกล้องประมวลผลรวม

ในวันเทปูนที่หน้างานกำลังวุ่นวาย รถปูนจอดต่อคิวกันยาวเหยียด แถมฟ้าฝนก็ตั้งเค้าทำท่าจะเทลงมา จังหวะที่ช่างสำรวจต้องรีบตั้งกล้องระดับ

เมื่อกล้อง Total Station เกิดอุบัติเหตุตกกระแทกหรือคว่ำหน้างาน สิ่งแรกที่ช่างสำรวจต้องทำคือ "ตั้งสติ" และอย่าเพิ่งเปิดเครื่องเพื่อบิดหมุนกล้องทันที

Robotic Total Station เปลี่ยนงานรังวัดให้ทำงานคนเดียวได้ ด้วยระบบติดตามเป้าหมายอัตโนมัติและการควบคุมจากระยะไกล บทความนี้อธิบายหลักการทำงานเชิงทฤษฎีและองค์ประกอบสำคัญที่ช่างสำรวจควรเข้าใจ

การใช้งานเป้าปริซึม ร่วมกับกล้องสำรวจ กลางแดดจัดเป็นสถานการณ์ที่วิศวกรและช่างสำรวจต้องเจอเป็นประจำ หลายคนอาจสงสัยว่า "ความร้อน" หรือ "แสงแดด"

การเลือกขนาด แผ่นซีลสะท้อนแสง (Reflective Sticker Target) ให้เหมาะสมกับระยะยิง หากเลือกเล็กไป กล้องสำรวจ (Total Station) จะหาจุดกึ่งกลางได้ยาก

ในงานวิศวกรรมชลประทานและโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ กล้อง Total Station ยังเป็นหัวใจสำคัญในการ "เฝ้าระวัง" และ "ประเมินความมั่นคง" ของเขื่อน

Mini Prism (มินิปริซึม) เป็นอุปกรณ์สำคัญที่ใช้คู่กับกล้อง Total Station ในงานสำรวจ การละเลยการตรวจสอบและปรับเทียบก่อนใช้งาน อาจนำไปสู่ความคลาดเคลื่อน

ความแม่นยำ (Accuracy) ของกล้องสำรวจ เช่น กล้องระดับ , กล้องวัดมุม หรือ กล้องประมวลผลรวม หมายถึง ความสามารถของเครื่องมือในการวัดค่า

งานวางผัง (Set Out) ด้วยโปรแกรม S-O Line ในกล้อง Total Station จะเริ่มต้นขึ้นได้นั้น สิ่งสำคัญที่สุดคือการจัดเตรียม "รากฐาน" ให้กับกล้องนั่นเอง

S-O Line ซึ่งย่อมาจาก Set Out Line หรือ Slope-Offset Line คือเครื่องมือสำคัญที่สามารถวางผังแนวเส้นตรงและกำหนดจุดเยื้องได้อย่างรวดเร็วและเที่ยงตรง

หากคุณเคยเห็นช่างสำรวจใช้กล้องสำรวจ Total Station เล็งไปที่เป้าสะท้อนแสงรูปทรงคล้ายเพชรที่เรียกว่า "ปริซึม" คุณอาจสงสัยว่า ทำไมต้องมีเป้าหมายนี้

ค่า Error บนกล้อง Total Station มักเกิดจาก 45 กลุ่มสาเหตุหลัก ๆ เช่น การตั้งกล้อง, ปัญหาเกี่ยวกับปริซึม, การตั้งค่าภายในเครื่อง

ลดความผิดพลาด เพิ่มความปลอดภัย และทำงานได้รวดเร็วขึ้น ในหลายโครงการก่อสร้าง ช่างสำรวจต้องทำงานพร้อมกันหลายทีม ทำให้มีการใช้กล้องสำรวจตั้งแต่ 25 ตัว

เลเซอร์หมุด และ ตาไก่ส่องหมุด (Optical Plummet) ใช้ทุกวัน แต่ยังไม่แน่ใจว่าจริง ๆ แล้วต่างกันยังไง และควรเลือกใช้อะไรในงานแบบไหน

ลดความคลาดเคลื่อน รักษาความแม่นยำ และยืดอายุการใช้งานอุปกรณ์ งานก่อสร้างทุกประเภท ไม่ว่าจะเป็นงานถนน, งานอาคาร, งานสะพาน, งานโรงงาน

อุปกรณ์หลักที่ช่วยให้เราตั้งกล้องตรงหมุดมีอยู่ 2 แบบ คือ เลเซอร์หมุด และ ตาไก่ส่องหมุด (Optical Plummet) ต่างกันยังไง และควรเลือกใช้อะไรในงานแบบไหน

งานสำรวจที่ต้องทำใกล้เสาไฟฟ้าแรงสูง ส ถือเป็นงานที่ต้องใช้ ความระมัดระวังสูงสุดเพราะความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยอาจทำให้เกิดอันตรายต่อชีวิต

ค่า Slope กับค่าระดับ ใช้แทนกันไม่ได้ ค่าระดับ คือ ความสูงของ จุด ค่า Slope คือ ความชันระหว่าง สองจุด (สัมพันธ์กับค่าระดับและระยะราบ)

ค่าความสูงของตัวกล้อง (IH) หรือ Instrument Height คือระยะ จากจุดอ้างอิงบนพื้นดิน/หมุดควบคุม ขึ้นมาถึง แกนหมุนของกล้อง (Center of telescope)

การตั้งขาตั้งกล้องเป็นขั้นตอนที่ดูเหมือนง่าย แต่ในความจริงแล้วเป็นหนึ่งในปัจจัยสำคัญที่สุดที่กำหนดว่า ค่าการวัดของกล้องสำรวจจะถูกต้อง

โปรแกรม DATA COLLECT ของกล้อง Total Station ใช้สำหรับ บันทึก จัดการ และถ่ายโอนข้อมูลการสำรวจภาคสนาม โดยเฉพาะ โดยมีหน้าที่หลักดังนี้

เครื่องมือสำคัญที่ทำให้งานน้ำ ไหลถูกทาง ระดับถูกต้อง และงานเสร็จมีประสิทธิภาพงานขุดคลอง คลองส่งน้ำ บ่อพัก ระบบชลประทาน หรือระบบระบายน้ำขนาดใหญ่

เมื่อใช้งานกล้อง Total Station สิ่งที่สำคัญมากแต่หลายคนมองข้ามคือ การเลือกค่า OFFSET ของเป้าปริซึมให้ถูกต้อง เพราะ OFFSET คือค่าชดเชยความลึกของปริซึม

การเลือกปริซึมโพล (Prism Pole) และฐานปริซึม (Prism Holder/Base) ให้เหมาะสมกับงานภาคสนามเป็นส่วนสำคัญมากในการเพิ่มความแม่นยำ

Take Backsight (BS) คือขั้นตอนกำหนดทิศทางอ้างอิงให้กับกล้อง Total Station ก่อนเริ่มงานสำรวจจริง โดยการเล็งกลับไปที่จุดควบคุม (Control Point)

เทคนิคปลอดภัย ลดความเสี่ยง และรักษาอุปกรณ์ราคาแพงการทำงานในพื้นที่ลาดชัน เช่น ไหล่เขา ระดับดินต่างชั้น แนวตัดดินถมดินหรือพื้นที่ก่อสร้างถนนบนภูเขา

ฟังก์ชัน การยิงระยะ (Distance Measurement / EDM) ในกล้อง Total Station ใช้สำหรับ วัดระยะทางระหว่างกล้องกับเป้าหมาย เพื่อให้ได้

ความสำเร็จที่คนไม่เห็นแต่ช่างสำรู้สึกได้เสมองานของ ช่างสำรวจ มักไม่ใช่งานที่ใครจะมองเห็นเด่นชัดเหมือนงานด้านอื่นเพราะส่วนใหญ่

การทำงานภาคสนามของช่างสำรวจมักต้องเจอกับสภาพอากาศไม่แน่นอน โดยเฉพาะฤดูฝนที่อาจเกิด ฝนปรอย หรือ ฝนเบา ๆ ระหว่างกำลังใช้งานกล้องสำรวจ

การเก็บรักษา กล้อง Total Station ให้ใช้งานได้ยาวนาน ควรเน้น 3 เรื่องหลัก ความสะอาด, ความแห้ง, การเก็บในอุณหภูมิที่เหมาะสม