การย้ายกล้องระดับ (Change Point) ที่ถูกต้อง และข้อควรระวัง

อัพเดทล่าสุด: 5 ม.ค. 2026

78 ผู้เข้าชม

การย้ายกล้องระดับ (Change Point) ที่ถูกต้อง และข้อควรระวัง

ในงานวิศวกรรมสำรวจ การหาค่าระดับความสูง (Leveling) ถือเป็นกระบวนการที่มีความสำคัญอย่างยิ่ง แต่ปัญหาที่ช่างสำรวจมักพบคือพื้นที่หน้างานมีความยาวหรือความต่างศักย์ของพื้นที่มากเกินกว่าจะส่องกล้องเพียงครั้งเดียวได้ จึงจำเป็นต้องมีการ "ย้ายกล้อง" (Change Point) ซึ่งหากทำผิดขั้นตอนเพียงมิลลิเมตรเดียว ความผิดพลาดนั้นจะสะสม (Accumulated Error) ไปตลอดทั้งสายทาง

1. ลำดับขั้นตอนการย้ายกล้อง (The Correct Sequence)

การย้ายกล้องที่ถูกต้องเปรียบเสมือนการส่งไม้ต่อในการวิ่งผลัด โดยมีจุดเปลี่ยน หรือ Turning Point (T.P.) เป็นจุดเชื่อมโยง มีขั้นตอนดังนี้

บันทึกค่าไม้หน้า (Foresight) : เมื่อตั้งกล้อง ณ จุดเดิม ให้ส่องไม้สต๊าฟไปยังจุด T.P. ที่กำหนดไว้ บันทึกค่าเป็นค่าไม้หน้า (F.S.) เพื่อหาค่าระดับของจุดนั้น

คงตำแหน่งไม้สต๊าฟ : นี่คือหัวใจสำคัญ! เมื่ออ่านค่าเสร็จแล้ว "ห้ามขยับไม้สต๊าฟเด็ดขาด" ในขณะที่ช่างสำรวจทำการย้ายตัวกล้องไปยังตำแหน่งถัดไป คนถือไม้สต๊าฟต้องรักษาตำแหน่งเดิมไว้อย่างเหนียวแน่น

ตั้งกล้องและอ่านค่าไม้หลัง (Backsight) : เมื่อตั้งกล้องในตำแหน่งใหม่เสร็จและปรับระดับฟองน้ำให้เที่ยงตรงแล้ว ให้ส่องกลับมาที่ไม้สต๊าฟจุดเดิม (T.P.) บันทึกเป็นค่าไม้หลัง (B.S.)

คำนวณความสูงกล้องใหม่ : ใช้ค่า B.S. ที่อ่านได้ บวกกับค่าระดับของจุด T.P. เพื่อสร้างฐานความสูงกล้องใหม่ ($HI = RL_{TP} + B.S.$) สำหรับการส่องในสถานีถัดไป

2. ข้อควรระวังและเทคนิคเพื่อลดความคลาดเคลื่อน

ความผิดพลาดส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากตัวเครื่องมือ แต่เกิดจากสภาวะแวดล้อมและวิธีการปฏิบัติ นี่คือสิ่งที่ต้องระวัง:

ความมั่นคงของจุด T.P. : ควรเลือกพื้นผิวที่แข็งแรง เช่น ขอบฟุตบาท หรือหัวน็อต หากต้องวางบนพื้นดิน ควรใช้ รองเท้าเหล็ก (Change Plate) เพื่อป้องกันไม่ให้ไม้สต๊าฟจมลงในระหว่างการย้ายกล้อง

กฎระยะทางสมดุล : พยายามตั้งกล้องให้มีระยะห่างจากไม้หลัง (B.S.) และไม้หน้า (F.S.) ให้ใกล้เคียงกันมากที่สุด วิธีนี้จะช่วยหักล้างความคลาดเคลื่อนจากแนวเส้นเล็งของกล้อง (Collimation Error) และความโค้งของผิวโลกได้โดยอัตโนมัติ

การแกว่งไม้สต๊าฟ (Rocking the Rod) : ในขณะอ่านค่า คนถือไม้สต๊าฟควรแกว่งไม้ไปข้างหน้าและหลังช้าๆ เพื่อให้ช่างสำรวจเลือกบันทึก ค่าที่ต่ำที่สุด ซึ่งเป็นจุดที่ไม้ตั้งฉากกับพื้นโลกอย่างแท้จริง
ตรวจสอบฟองน้ำก่อนอ่านเสมอ : ความร้อนจากแสงแดดหรือการเหยียบขาตั้งกล้องที่ไม่แน่นพออาจทำให้ระดับกล้องเคลื่อนได้ ต้องเช็กฟองน้ำกลมทุกครั้งก่อนขยับจานองศาหรืออ่านค่า

การย้ายกล้องไม่ใช่แค่การยกขาตั้งกล้องเปลี่ยนที่ แต่คือการบริหารจัดการ "ความต่อเนื่อง" ของค่าระดับ จุด T.P. ที่ดีและความร่วมมือที่ยอดเยี่ยมระหว่าง "คนส่องกล้อง" และ "คนถือไม้" คือกุญแจสำคัญที่จะทำให้งานระดับออกมาสมบูรณ์แบบและไม่ต้องกลับมาแก้งานซ้ำ

ยินดีให้คำปรึกษาแนะนำ กล้องระดับ กล้องวัดมุม กล้องประมวลผลรวม และบริการหลังการขาย : บริษัท พี นัมเบอร์วัน อินสตรูเม้นท์ จำกัด

Tags :

การย้ายกล้องระดับ

Change Point