กล้องระดับสามารถเอาไปใช้รังวัดหาพิกัดที่ดิน (คัดค้านแนวเขต) ได้ไหม?

อัพเดทล่าสุด: 8 มิ.ย. 2026

8 ผู้เข้าชม

กล้องระดับสามารถเอาไปใช้รังวัดหาพิกัดที่ดิน (คัดค้านแนวเขต) ได้ไหม?
เวลาเกิดปัญหาข้อพิพาทเรื่องที่ดิน เช่น ข้างบ้านกำลังจะล้อมรั้วแล้วเราสงสัยว่าเขาขยับหมุดรุกล้ำเข้ามาในเขตที่ดินของเรา หรือเวลาที่เจ้าพนักงานที่ดินมาทำการรังวัดแล้วเราอยากจะตรวจสอบความถูกต้องเพื่อเตรียมข้อมูลคัดค้านแนวเขต สิ่งแรกที่หลายคนนึกถึงคือการมองหา "กล้องสำรวจ" และด้วยความที่ "กล้องระดับ (Automatic Level)" เป็นกล้องสำรวจที่หาซื้อง่ายที่สุด ราคาจับต้องได้มากที่สุด และเห็นช่างก่อสร้างใช้กันเกลียดกลาด จึงเกิดคำถามตามมาว่า “ถ้าเราซื้อหรือยืมกล้องระดับมาตั้งส่องเพื่อหาพิกัดหมุดที่ดินตามโฉนด เพื่อเอาไปใช้เป็นหลักฐานยืนยันหรือคัดค้านแนวเขตที่ดิน จะสามารถทำได้หรือไม่?”

วันนี้เรามาหาคำตอบกันครับว่า ในทางปฏิบัติและทางกฎหมาย กล้องระดับทำหน้าที่นี้ได้ชัวร์หรือมั่วนิ่ม!

1. เฉลยความจริงทางวิศวกรรม: "ทำไม่ได้ครับ" (ผิดประเภทงาน)
คำตอบแบบฟันธงในทางวิศวกรรมรังวัดคือ "กล้องระดับไม่สามารถนำมาใช้หาพิกัดที่ดินได้ครับ" เนื่องจากข้อจำกัดทางเทคนิคของตัวกล้องเอง ดังนี้:

กล้องระดับวัดได้แค่ "ความสูง" (แนวตั้ง): หน้าที่เดียวของกล้องระดับคือการบอกความต่างของความสูงในแนวดิ่ง (Vertical) เช่น ตรงนี้สูงกว่าตรงนั้นกี่เซนติเมตร พื้นตรงนี้ได้ระนาบไหม

กล้องระดับหา "พิกัดระนาบราบ" ไม่ได้ (แนวนอน): การรังวัดที่ดินเพื่อหาแนวเขต เป็นการหาค่าพิกัดในทางราบ (Horizontal) เช่น ค่าพิกัด X, Y หรือค่า Latitude, Longitude ซึ่งกล้องระดับไม่มีกลไกในการรังวัดระยะทางที่ละเอียดเป็นมิลลิเมตร และไม่มีระบบคำนวณพิกัดมุมราบที่ละเอียดพอจะนำมาลากเส้นขอบเขตที่ดินได้เลยครับ

ดังนั้น การนำกล้องระดับไปตั้งส่องเพื่อจะดูว่าหมุดที่ดินตรงไหม จึงเปรียบเสมือนการ "เอาไม้บรรทัดไปชั่งน้ำหนัก" คือเป็นเครื่องมือวัดเหมือนกัน แต่ใช้วัดสิ่งที่เป็นคนละมิติกันครับ

2. แล้วถ้าจะรังวัดที่ดิน/คัดค้านแนวเขต ต้องใช้กล้องแบบไหน?
หากเกิดข้อพิพาทและต้องการช่างสำรวจเอกชนมาส่องกล้องเพื่อตรวจสอบทานคู่วิเคราะห์กับช่างที่ดิน เครื่องมือที่ต้องใช้จะเป็นกลุ่มนี้ครับ:

กล้อง Total Station (กล้องประมวลผลรวม): กล้องตัวนี้สามารถวัดได้ทั้งมุมราบ มุมดิ่ง และยิงเลเซอร์วัดระยะทาง (EDM) ได้ไกลเป็นกิโลเมตร ทำให้สามารถคำนวณออกมาเป็นค่าพิกัด X, Y ที่แม่นยำตรงกับระบบพิกัดฉโนดที่ดินได้

เครื่องรับสัญญาณดาวเทียม GNSS RTK: เทคโนโลยีล่าสุดที่ช่างที่ดินใช้ โดยการวางเสารับสัญญาณดาวเทียมลงบนหัวหมุดเพื่อดึงค่าพิกัดสากลจากดาวเทียมลงมาเปรียบเทียบกับฐานข้อมูลของกรมที่ดินโดยตรง ซึ่งให้ความแม่นยำสูงมาก

3. กล้องระดับพอจะช่วยอะไรในเรื่องที่ดินได้บ้างไหม?
แม้จะใช้หาพิกัดแนวเขตไม่ได้ แต่กล้องระดับยังมีประโยชน์ในแง่ "ภูมิประเทศของที่ดิน" เช่น:

ใช้เช็กว่าที่ดินของเราต่ำกว่าถนนหน้าบ้านกี่เซนติเมตร เพื่อคำนวณปริมาณดินที่จะต้องซื้อมาถม
ใช้ทำระดับในการขุดบ่อ ขุดร่องน้ำ หรือเคลียร์พื้นที่ทำเกษตรกรรมในเขตที่ดินของเราไม่ให้ล้นไปแดนข้างบ้าน

4. ข้อแนะนำทางกฎหมายเมื่อต้องการ "คัดค้านแนวเขต"
หากข้างบ้านทำการรังวัดแล้วคุณพบว่าแนวรั้วหรือหมุดใหม่รุกล้ำเข้ามา และคุณต้องการคัดค้านอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ไม่ต้องไปวิ่งหากล้องระดับมาส่องเองครับ ให้ปฏิบัติตามขั้นตอนข้อกฎหมายนี้แทน:

ยื่นคำร้องคัดค้านทันที: ในวันที่ช่างที่ดินมาทำการรังวัด หากเราเห็นว่าไม่ถูกต้อง "ห้ามเซ็นชื่อรับรองแนวเขตเด็ดขาด" และให้แจ้งช่างที่ดินขอเขียนคำร้องคัดค้านการรังวัด ณ หน้างาน หรือไปยื่นเรื่องที่สำนักงานที่ดินภายใน 30 วันนับแต่วันรังวัด

จ้างช่างสำรวจเอกชน (พร้อมกล้อง Total Station/GNSS): หากต้องการหลักฐานไปสู้ในชั้นศาลหรือชั้นพนักงานสอบสวน ให้จ้างบริษัทสำรวจเอกชนที่มีวิศวกรสำรวจเซ็นรับรอง เพื่อนำเครื่องมือที่ถูกต้องมาลากเส้นแนวเขตเดิมเปรียบเทียบ และทำเป็น "แผนที่พิพาท" ใช้เป็นหลักฐานทางกฎหมายที่มั่นคง

บทสรุป
กล้องระดับ (Automatic Level) มีประโยชน์มหาศาลในงานก่อสร้าง งานเทปูน และงานตั้งโครงสร้างอาคาร แต่ "ไม่สามารถนำมาใช้รังวัดหาพิกัดที่ดินเพื่อคัดค้านแนวเขตได้" เพราะตัวกล้องไม่ได้ถูกออกแบบมาให้เก็บค่าพิกัดทางราบครับ หากมีปัญหาเรื่องแนวเขตที่ดิน แนะนำให้พึ่งพากลไกของกรมที่ดินร่วมกับการใช้กล้อง Total Station หรือระบบดาวเทียม GNSS ผ่านช่างสำรวจมืออาชีพ จะเป็นทางออกที่ถูกต้องและปลอดภัยที่สุดในแง่ข้อกฎหมาย

Tags :

กล้องระดับสามารถเอาไปใช้รังวัดหาพิกัดที่ดิน (คัดค้านแนวเขต) ได้ไหม?