รังวัดตรวจสอบการทรุดตัว อาคารและเขื่อน ด้วย Total Station
รังวัดตรวจสอบการทรุดตัว อาคารและเขื่อน ด้วย Total Station
การตรวจวัดการทรุดตัวและการเคลื่อนตัว (Settlement & Deformation Monitoring) ของโครงสร้างขนาดใหญ่ เช่น อาคารสูง หรือเขื่อน เป็นงานสำรวจที่ต้องการความละเอียดถูกต้องสูงสุดในระดับมิลลิเมตร เพื่อตรวจจับสัญญาณเตือนภัยก่อนเกิดความเสียหายร้ายแรง โดยมีหลักปฏิบัติสำคัญดังนี้
1. การวางระบบหมุดคุมและเป้าตรวจวัด
หัวใจหลักของงาน Monitoring คือ "หมุดตั้งกล้องต้องมั่นคงที่สุด" เพื่อไม่ให้ค่าพิกัดเริ่มต้นคลาดเคลื่อน
- หมุดเกณฑ์อ้างอิง (Control Points) : หมุดตั้งกล้องและหมุด Backsight ต้องสร้างอย่างแข็งแรง และตั้งอยู่ในพื้นที่ปลอดภัย ห่างไกลจากเขตอิทธิพลของการทรุดตัวและการก่อสร้าง
- หมุดตรวจวัด (Monitoring Points) : ติดตั้งเป้าปริซึมถาวร (เช่น L-Bar Prism) หรือแผ่นเป้าสะท้อนแสง (Retro-Reflective Sheet) ยึดตายตัวเข้ากับโครงสร้างหลัก เช่น เสารับน้ำหนัก หรือผนังเขื่อน
2. ขั้นตอนปฏิบัติการรังวัดหน้างาน (Field Procedures)
ขั้นตอนตั้งระบบกล้อง
- ตั้งกล้อง Total Station บนหมุดอ้างอิง ปรับระดับลูกน้ำฟองกลมและฟองยาวให้สมบูรณ์แบบที่สุด
- เปิดระบบชดเชยแกนดิ่งอัตโนมัติ (Dual-Axis Compensator) เพื่อขจัดความคลาดเคลื่อนจากการเอียงของกล้อง
- ส่องล็อก Backsight แล้วกดวัดระยะทางเพื่อรีเช็ก (Check BS) ยืนยันว่าหมุดอ้างอิงไม่มีการขยับเขยื้อน
ขั้นตอนเก็บข้อมูลอย่างละเอียด
- ใช้โหมด Fine เท่านั้น : เพื่อเก็บระยะทางที่ละเอียดที่สุดในระดับมิลลิเมตร
- รังวัดสลับหน้ากล้อง (Direct & Reverse) : ต้องส่องวัดจุดตรวจสอบทุกจุดด้วยหน้าซ้าย (Face I) และหน้าขวา (Face II) เสมอ เพื่อขจัดความคลาดเคลื่อนภายในของตัวกล้อง (Collimation Error)
3. การเปรียบเทียบและวิเคราะห์ผล (Data Analysis)
บันทึกค่าพิกัดราบ (N, E) และพิกัดดิ่ง (Z) ในรอบปัจจุบัน (Epoch $n$) มาคำนวณเปรียบเทียบกับค่าเริ่มต้น (Baseline / Epoch 0) เพื่อหาค่าความต่าง:
2 เทคนิคเซฟความละเอียดหน้างาน
- เลี่ยงแดดจัด : หลีกเลี่ยงการยิงตรวจวัดในช่วงบ่ายที่แดดแรง เพราะไอร้อนจะทำให้เกิดปรากฏการณ์แสงหักเหในชั้นบรรยากาศ (Refraction) ส่งผลให้ค่าระดับดิ่ง (Z) เพี้ยนได้ง่าย ควรเลือกวัดในช่วงเช้าตรู่หรือช่วงเย็นที่อุณหภูมิคงที่
- เลือกใช้กล้องความแม่นยำสูง : ควรใช้กล้องที่มีความละเอียดการอ่านมุมไม่เกิน 1 วิลิปดา (1") และมีค่าความแม่นยำในการวัดระยะทางในระดับ 1 mm. ± 1.5 ppm เพื่อความน่าเชื่อถือของข้อมูลสูงสุด
